18/08/2026 - 36 lượt xem
Kinh tế số đang mở ra dư địa tăng trưởng mới nhưng từ tiềm năng đến giá trị vẫn còn một khoảng cách không nhỏ. Theo các chuyên gia, điểm nghẽn nằm ở công nghệ, thể chế, dữ liệu, năng lực doanh nghiệp, nhân lực và khả năng tổ chức lại phương thức sản xuất, kinh doanh.
Tại Diễn đàn kinh doanh 2026: Tháo gỡ điểm nghẽn, đưa kinh tế số thành động lực do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức ngày 14/8, các ý kiến tham luận đều cho rằng: phải chuyển từ tư duy “ứng dụng công nghệ” sang tạo ra giá trị thực, lấy năng suất và hiệu quả làm thước đo của chuyển đổi số.
.png)
Diễn đàn kinh doanh 2026: Tháo gỡ điểm nghẽn, đưa kinh tế số thành động lực do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI).
Doanh nghiệp Việt Nam có khát vọng phát triển kinh tế số và có tinh thần sáng tạo. Vấn đề đặt ra là làm thế nào biến những nguồn lực đó thành năng suất, sản phẩm, thị trường và giá trị tăng trưởng thực tế.
Theo ông Nguyễn Hữu Thập, Ủy viên Ban Chấp hành Liên đoàn Thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI), Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Tuyên Quang, điểm nghẽn lớn nhất không nằm ở thiết bị hay phần mềm, mà ở cơ chế biến dữ liệu thành tư liệu sản xuất, công nghệ thành năng suất, sáng kiến thành thị trường và quyết tâm thành kết quả đo đếm được.
Để kinh tế số không chỉ tập trung ở những trung tâm phát triển, đổi mới sáng tạo cần được đưa về gần hơn với doanh nghiệp và các địa phương. Theo ông Nguyễn Huy Công, Viện trưởng Viện Phát triển Công nghệ tiên tiến - Viện Đổi mới sáng tạo Quốc gia (Bộ Khoa học và công nghệ), đổi mới sáng tạo đã trở thành động lực tăng trưởng cốt lõi, có vai trò quyết định đối với năng lực cạnh tranh của quốc gia và từng địa phương.
Một trong những trụ cột quan trọng là xây dựng, phát triển và vận hành hệ thống mạng lưới các Trung tâm Đổi mới sáng tạo từ Trung ương tới địa phương. Những trung tâm này không chỉ kết nối Nhà nước-nhà trường-doanh nghiệp, mà còn phải trở thành “bệ phóng” thương mại hóa công nghệ, ươm tạo doanh nghiệp công nghệ cao và giải quyết trực tiếp các bài toán phát triển kinh tế-xã hội đặc thù của từng vùng, miền.
Nếu như các trung tâm ở cấp trung ương đã tập trung vào những công nghệ mũi nhọn như trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học, vật liệu tiên tiến, laser công suất cao và công nghệ bán dẫn. Thì với địa phương, bài toán không phải là chạy đua xây dựng những trung tâm thật lớn, thật hiện đại, mà phải lựa chọn mô hình phù hợp với nguồn lực và nhu cầu thực tế.
Ông Nguyễn Huy Công đề xuất chuyển từ mô hình đầu tư hạ tầng cồng kềnh sang cách tiếp cận công nghệ linh hoạt, tinh gọn; sử dụng nền tảng điện toán đám mây, trí tuệ nhân tạo dùng chung và những mô hình đào tạo, thử nghiệm công nghệ phù hợp.
Đây là cách tiếp cận đáng chú ý trong bối cảnh nguồn lực giữa các địa phương không đồng đều. Nếu đổi mới sáng tạo chỉ dựa vào những dự án đầu tư lớn, nguy cơ tạo ra khoảng cách mới giữa các vùng là hiện hữu. Ngược lại, một hệ thống trung tâm tinh gọn, tự chủ, gắn với nhu cầu doanh nghiệp có thể tạo ra mạng lưới hỗ trợ rộng hơn.
Trong bức tranh đó, trí tuệ nhân tạo đang nổi lên như một năng lực có thể kết nối dữ liệu, quy trình và tri thức, mở ra những phương thức tăng trưởng mới.
Theo ông Hồ Đức Thắng, Đại biểu Quốc hội, Ủy ban Văn hóa và xã hội của Quốc hội, AI có thể “biến dữ liệu thành quyết định, biến quy trình thành năng suất và biến tri thức thành sản phẩm, dịch vụ mới”. Nhưng AI chỉ trở thành động lực cốt lõi của tăng trưởng khi doanh nghiệp không dừng ở việc mua công cụ mà đồng thời tổ chức lại dữ liệu, quy trình, con người, trách nhiệm và mô hình kinh doanh để tạo ra giá trị có thể đo lường.
AI có thể nâng cao năng suất thông qua việc rút ngắn thời gian, giảm sai sót, tiết kiệm chi phí và nâng cao chất lượng. Công nghệ cũng giúp doanh nghiệp chuyển từ phản ứng sang dự báo, từ sản phẩm đại trà sang dịch vụ cá nhân hóa, từ vận hành theo đợt sang vận hành liên tục, từ bán sản phẩm sang cung cấp giải pháp dịch vụ đi kèm.
Tuy nhiên, từ kinh tế số đến AI, đổi mới sáng tạo, điểm gặp nhau cuối cùng vẫn là thể chế. Ông Hồ Đức Thắng nhấn mạnh yêu cầu thể chế phải vừa mở đường vừa bảo đảm an toàn, với các nguyên tắc trọng tâm như an toàn, minh bạch, kiểm soát của con người, bảo vệ dữ liệu và trách nhiệm giải trình. Thể chế tốt không phải lựa chọn giữa đổi mới và an toàn, mà phải giảm rủi ro, giảm bất định để đổi mới diễn ra nhanh hơn, rộng hơn và bền vững hơn.
Như vậy, để kinh tế số trở thành động lực tăng trưởng, không thể chỉ trông chờ vào nỗ lực của doanh nghiệp. Nhà nước phải kiến tạo môi trường thuận lợi; dữ liệu phải được coi là nguồn lực; đổi mới sáng tạo phải gắn với thị trường; doanh nghiệp phải chủ động đầu tư vào quản trị, nhân lực và năng suất. Quan trọng hơn, phải thay đổi cách nhìn về thành công của chuyển đổi số. Thành công không phải là có thêm bao nhiêu phần mềm, bao nhiêu nền tảng hay bao nhiêu tài khoản AI, mà là tạo ra bao nhiêu giá trị mới.
AI tự nó không tạo ra tăng trưởng. Công nghệ số tự nó cũng không tạo ra tăng trưởng. Tăng trưởng chỉ xuất hiện khi công nghệ được chuyển hóa thành quy trình tốt hơn, sản phẩm tốt hơn, quyết định tốt hơn và mô hình kinh doanh tốt hơn.
Đó cũng là yêu cầu lớn hơn đối với nền kinh tế trong giai đoạn mới: đưa đổi mới sáng tạo vào từng địa phương, đưa dữ liệu vào từng quy trình và đưa công nghệ vào từng bài toán tạo giá trị. Khi đó, kinh tế số mới không chỉ là một tỷ trọng trong GDP mà thực sự trở thành năng lực mới của nền kinh tế và động lực cho một mô hình tăng trưởng dựa nhiều hơn vào năng suất, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Nguồn: Báo Nhân dân điện tử
Ngày 7/8/2026, Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương phối hợp với Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, Viện ...
Sáng ngày 10/8/2026, tại Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, đồng chí Đặng Đức Anh, Quyền Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách và ...
Nhân dịp kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 – 27/7/2026), phát huy truyền thống đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp ...
.jpg)
Sáng ngày 14/7/2026 tại Hà Nội, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương tổ chức Hội thảo khoa học cấp Bộ “
Ngày 13 tháng 7 năm 2026, Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược (IPSS) phối hợp với Chương trình Phát triển Liên hợp Quốc (UNDP) ...
Ngày 10 tháng 7 năm 2026, tại Thành phố Hải Phòng, được sự đồng ý về chủ trương của đồng chí Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, ...
Ngày 02/7/2026, Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược (IPSS) tổ chức Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm 2026 và triển khai ...
Sáng ngày 15/6/2026, tại trụ sở Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, đồng chí Đặng Đức Anh, Quyền Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách ...
Được sự đồng ý của Lãnh đạo Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương trong khuôn khổ triển khai xây dựng Đề án
Triển khai Chương trình hành động của Ban Chấp hành Trung ương Đảng thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và nhiệm vụ được Bộ ...
Hội thảo khoa học quốc gia “Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”
(27/05/2026)
