20/10/2026 - 236 lượt xem
Thực hiện Chương trình công tác 6 tháng cuối năm 2026 của Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược, Đoàn công tác của Viện do đồng chí Lương Văn Khôi, Phó Viện trưởng làm Trưởng đoàn cùng các viên chức của Phòng Nghiên cứu xã hội và môi trường đã làm việc với các cơ quan, đơn vị tại Thành phố Hải Phòng và Thành phố Cần Thơ về chính sách phát triển đô thị phát thải thấp nhằm nghiên cứu tình hình, bổ sung cơ sở thực tiễn phục vụ xây dựng Báo cáo chuyên đề “Chính sách phát triển đô thị phát thải thấp trong lĩnh vực năng lượng và giao thông: Kinh nghiệm quốc tế và hàm ý cho Việt Nam”.
Toàn cảnh buổi làm việc
Tại thành phố Hải Phòng, Đoàn đã làm việc với đại diện các sở: Xây dựng, Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường, Tài chính và Khoa học và Công nghệ; Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng và Cảng vụ hàng hải Hải Phòng. Nội dung làm việc, khảo sát tập trung vào thực trạng và định hướng phát triển đô thị phát thải thấp trong các lĩnh vực năng lượng, giao thông; cụ thể về quy hoạch đô thị, các giải pháp giảm phát thải, về phát triển, ứng dụng khoa học - công nghệ, đầu tư xanh, quản lý môi trường, phát triển khu công nghiệp sinh thái, cảng xanh và logistics theo hướng phát thải thấp...
Qua khảo sát cho thấy thành phố Hải Phòng đang tập trung vào các nội dung chuyển đổi xanh trong lĩnh vực giao thông, năng lượng, khu công nghiệp, cảng biển và logistics. Thành phố đang xây dựng đề án xác định, công bố vùng phát thải thấp; quan tâm phát triển điện mặt trời mái nhà, điện gió ngoài khơi và các nguồn năng lượng khác, bao gồm năng lượng sạch; đồng thời chuyển đổi phương tiện giao thông, phát triển giao thông công cộng và tăng cường kết nối giữa các phương thức vận tải. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi còn khó khăn, nhất là về hạ tầng và kết nối giao thông, nguồn cung phương tiện điện, khả năng đáp ứng của hệ thống điện, cũng như các tiêu chí và cơ chế cụ thể nhằm khuyến khích phát triển đô thị thông minh, phát thải thấp.
Đối với khu kinh tế và khu công nghiệp, Hải Phòng hiện có 03 khu kinh tế và 50 khu công nghiệp đã được thành lập, trong đó 25 khu công nghiệp đang hoạt động. Trong 6 tháng đầu năm 2026, vốn FDI vào các khu công nghiệp, khu kinh tế đạt 2,859 tỷ USD, chiếm 92,4% tổng vốn FDI thu hút trên địa bàn. Thực tiễn cho thấy mô hình cảng biển - công nghiệp tạo thuận lợi cho hình thành chuỗi cung ứng xuất khẩu và phát triển dịch vụ logistics, song cũng tạo sức ép lên giao thông kết nối, năng lượng, nước, hạ tầng xử lý chất thải và chất lượng môi trường. Bên cạnh đó, việc phát triển các khu công nghiệp theo hướng sinh thái đã được Hải Phòng quan tâm triển khai với hai mô hình thí điểm là Nam Cầu Kiền và Đình Vũ là 2 trong số 7 khu công nghiệp (KCN) toàn quốc được lựa chọn tham gia Dự án “Nhân rộng phương pháp tiếp cận KCN sinh thái để thúc đẩy kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam”; đến nay, hai KCN này đã đáp ứng từ 80% đến trên 90% các tiêu chí quốc tế về KCN sinh thái theo khung chuẩn mực toàn cầu GEIPP. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi các khu công nghiệp hiện vẫn còn những vướng mắc liên quan đến tiêu chí, điều kiện công nhận, áp lực chỉ tiêu, tái sử dụng chất thải, chi phí, thủ tục và khả năng tiếp cận tài chính còn khó khăn.
Trong phát triển cảng biển, Hải Phòng đang tiếp tục mở rộng năng lực khai thác, nạo vét tuyến luồng để đáp ứng tàu lớn vươn ra biển và tăng cường kết nối với các khu công nghiệp, vùng sản xuất và hệ thống logistics. Hiện cơ cấu vận chuyển hàng hóa vẫn tập trung chủ yếu vào đường bộ, chiếm 88%, trong khi đường thủy chỉ chiếm 10,5% và đường sắt 1,5%. Khối lượng hàng hóa vận chuyển bằng đường bộ dự kiến tăng từ khoảng 122 triệu tấn lên 215 triệu tấn/năm vào năm 2030, trong khi phương thức này đang chịu áp lực quá tải và nguy cơ tắc nghẽn lớn. Vận tải đường thủy có lợi thế về chi phí, khả năng giảm ùn tắc và giảm phát thải nhưng còn gặp hạn chế về tĩnh không cầu thấp, luồng tuyến và năng lực phương tiện; xà lan hiện chỉ đạt khoảng 50 TEU/chuyến. Đường sắt hiện chiếm tỷ trọng còn thấp và dự kiến được tăng cường khi tuyến Lào Cai - Lạch Huyện được hình thành. Đối với phát triển cảng xanh, các cảng thế hệ mới tại Hải Phòng đã chủ động ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) và từng bước tiệm cận các tiêu chí xanh. Việc đánh giá hiện do doanh nghiệp chủ động tự rà soát, chấm điểm dựa trên Tiêu chuẩn cơ sở về Cảng xanh do Cục Hàng hải Việt Nam ban hành; trong đó, cơ quan quản lý nhà nước đang triển khai thí điểm áp dụng mô hình này trong giai đoạn 2023-2025. Tuy nhiên, quá trình đáp ứng các yêu cầu này làm phát sinh chi phí đầu tư lớn; đồng thời, một số khu bến cũ đang trong lộ trình phải di dời, chuyển đổi công năng theo Quy hoạch tổng thể hệ thống cảng biển quốc gia nhằm phù hợp với không gian phát triển đô thị và xu hướng dịch chuyển ra cảng nước sâu.
Tại thành phố Cần Thơ, Đoàn công tác đã làm việc với Sở Xây dựng và đại diện các sở Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường, Tài chính, Khoa học và Công nghệ; Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp Cần Thơ và Đại học Cần Thơ. Nội dung trao đổi tập trung vào thực trạng, định hướng và các khó khăn, vướng mắc trong phát triển đô thị phát thải thấp, đặc biệt trong hai lĩnh vực năng lượng và giao thông; đồng thời xem xét các vấn đề về hạ tầng kết nối, môi trường, nông nghiệp phát thải thấp, khu công nghiệp sinh thái và ứng dụng khoa học - công nghệ trong chuyển đổi xanh.
Kết quả khảo sát cho thấy, Cần Thơ có nhiều tiềm năng phát triển năng lượng tái tạo. Tổng công suất nguồn điện hiện khoảng 2.462 MW và theo quy hoạch dự kiến đạt khoảng 11.803 MW; trong đó điện gió dự kiến đạt 2.461 MW, điện mặt trời mái nhà 1.405 MW, điện mặt trời tập trung 582 MW và điện sinh khối 185 MW. Tuy nhiên, việc phát triển các nguồn năng lượng mới còn gặp khó khăn về truyền tải, lưu trữ, chi phí đầu tư và khả năng bảo đảm ổn định hệ thống điện. Thành phố đang định hướng phát triển trung tâm công nghiệp năng lượng, gắn với khai thác tiềm năng năng lượng và phát triển công nghiệp, logistics.
.jpg)
Toàn cảnh buổi làm việc
Về giao thông xanh, Cần Thơ đang từng bước thúc đẩy chuyển đổi phương tiện vận tải sang sử dụng năng lượng sạch, trong đó có định hướng phát triển xe buýt điện và khuyến khích doanh nghiệp vận tải tham gia chuyển đổi; đồng thời đặt ra yêu cầu phát triển hạ tầng trạm sạc phù hợp. Thành phố cũng có lợi thế lớn về mạng lưới sông, kênh, rạch, song vận tải đường thủy hiện chưa được khai thác hiệu quả do còn hạn chế về tải trọng, luồng tuyến và hạ tầng kết nối. Vì vậy, việc khai thác vận tải thủy cần gắn với hệ thống cảng, logistics và kết nối vùng, qua đó giảm áp lực cho vận tải đường bộ. Bên cạnh đó, mặc dù các công trình kiểm soát ngập đã bước đầu phát huy hiệu quả tại một số khu vực nội đô, một số tuyến và khu vực vẫn chịu ảnh hưởng của ngập, triều cường, trong đó có tuyến Cách Mạng Tháng Tám - Bình Thủy; do đó, phát triển hạ tầng giao thông cần tiếp tục gắn với yêu cầu thích ứng với biến đổi khí hậu.
Hiện nay Cần Thơ có khoảng 15 KCN với tổng diện tích quy hoạch khoảng 12.000 ha, trong đó 10 KCN đã đi vào hoạt động và 5 KCN đang trong giai đoạn giải phóng mặt bằng. Tuy nhiên, tiến độ phát triển KCN và thu hút đầu tư còn chịu ảnh hưởng bởi những khó khăn kéo dài trong công tác giải phóng mặt bằng, cùng với tình trạng một số doanh nghiệp trong nước gặp khó khăn về phục hồi sản xuất, kinh doanh và nợ thuế. Trong quá trình chuyển đổi xanh, Cần Thơ hiện chưa có KCN được công nhận chính thức là KCN sinh thái, nhưng đã triển khai một số bước như khuyến khích điện mặt trời mái nhà, sản xuất sạch hơn và chia sẻ tài nguyên giữa các doanh nghiệp. Đặc biệt là 10/10 KCN đang hoạt động đã có hệ thống xử lý nước thải tập trung và thành phố định hướng đến năm 2030 đăng ký chuyển đổi ít nhất một KCN sang mô hình KCN sinh thái. Tuy nhiên vẫn gặp nhiều khó khăn về nguồn lực, công nghệ và khả năng đáp ứng tiêu chí; một số nhà xưởng cũ không bảo đảm kết cấu để lắp đặt điện mặt trời mái nhà, làm tăng chi phí gia cố và hạn chế động lực đầu tư.
Qua làm việc với Đại học Cần Thơ, Đoàn cũng ghi nhận nhiều đề xuất triển khai các mô hình thí điểm phát thải thấp có quy mô đủ lớn, như khu phố phát thải thấp, trung tâm dịch vụ phát thải thấp, mô hình năng lượng tái tạo kết hợp lưu trữ và khu đô thị sinh thái thích ứng. Đặc biệt là nghiên cứu về đảo nhiệt đô thị cho thấy khu vực trung tâm và KCN có nhiệt độ bề mặt cao hơn khoảng 6°C so với vùng ven, từ đó đặt ra yêu cầu nghiên cứu các giải pháp như công trình xanh, mái nhà xanh, tăng mảng xanh và sử dụng vật liệu làm mát đô thị. Trường cũng đang nghiên cứu tận dụng tro, xỉ từ nhà máy đốt rác phát điện để sản xuất gạch không nung, vật liệu lát và vật liệu san lấp, song còn vướng về quy chuẩn, tiêu chuẩn, kiểm định và chứng nhận môi trường. Bên cạnh đó, các nghiên cứu ứng dụng AI và cảm biến IoT đã được triển khai trong dự báo ngập lụt, chống chịu triều cường và phân loại rác hữu cơ làm phân vi sinh; đồng thời đề xuất tiếp tục ứng dụng công nghệ trong cảnh báo dịch bệnh, lũ lụt, ngập mặn và các rủi ro môi trường.
Đồng chí Lương Văn Khôi ghi nhận và đánh giá cao nội dung báo cáo, đề xuất, kiến nghị bám sát thực tiễn của các đơn vị tại Thành phố Hải Phòng và Thành phố Cần Thơ. Các buổi làm việc đã cung cấp cho Đoàn công tác nhiều thông tin thực tiễn có giá trị về tình hình triển khai chính sách và định hướng phát triển đô thị phát thải thấp, đặc biệt trong các lĩnh vực năng lượng, giao thông qua đó góp phần bổ sung cơ sở thực tiễn phục vụ nghiên cứu và đề xuất chủ trương, chính sách phù hợp trong thời gian tới.
Nguồn: Phòng Nghiên cứu xã hội và môi trường
Ngày 14/10/2026, tại trụ sở Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, đồng chí Đặng Đức Anh, Quyền Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách và ...
Ngày 9/10/2026, tại trụ sở Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, thừa ủy quyền của Lãnh đạo Viện, đồng chí Nguyễn Anh Dương, Trưởng phòng Nghiên ...
Ngày 06/10/2026, Đoàn công tác của Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược do đồng chí Nguyễn Hoa Cương, Phó Viện trưởng làm ...
Ngày 8/10/2026, tại trụ sở Bộ Công An, Đoàn công tác của Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược, Ban Chính sách chiến ...
Ngày 06/10/2026, tại Trung tâm Phụ nữ và Phát triển (Hà Nội), Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược tổ chức Hội thảo “Tăng ...
Sáng ngày 23/9/2026, tại trụ sở Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, đồng chí Đặng Đức Anh, Quyền Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách ...
Ngày 25/9/2026, tại trụ sở Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, thừa ủy quyền của Lãnh đạo Viện, đồng chí Nguyễn Anh Dương, Trưởng phòng ...
Với mong muốn mang đến cho các em nhỏ một mùa Trung thu trọn vẹn yêu thương, ngập tràn niềm vui và tiếng cười, tối ngày 25/9/2026, Viện Nghiên cứu ...
Đoàn công tác của Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược do đồng chí Nguyễn Hoa Cương, Phó Viện trưởng làm Trưởng đoàn đã làm việc với các cơ quan, ...
Thực hiện kế hoạch công tác năm 2026, Đoàn công tác của Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược do đồng chí Nguyễn Hoa Cương, ...
