08/10/2026 - 51 lượt xem
Mục tiêu tăng trưởng hai con số đang đặt nền kinh tế Việt Nam trước yêu cầu phải tăng trưởng nhanh hơn nhưng không thể tiếp tục dựa chủ yếu vào vốn, lao động chi phí thấp và khai thác tài nguyên.
Trong quá trình đó, chuyển đổi kép (chuyển đổi số và chuyển đổi xanh) không chỉ là yêu cầu thích ứng mà phải trở thành động lực, giúp doanh nghiệp nâng sức chống chịu, năng lực cạnh tranh và tạo nền tảng cho một nền kinh tế phát triển nhanh, xanh, bền vững.
Vấn đề đặt ra là làm thế nào để những cam kết về chuyển đổi được chuyển thành chương trình, mục tiêu và nguồn lực cụ thể, rút ngắn khoảng cách từ chính sách đến thực thi.
.png)
Doanh nghiệp Việt Nam đang từng bước chuyển đổi theo hướng xanh hơn, số hóa sâu hơn. (Ảnh THÀNH ĐẠT)
Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam đặt yêu cầu chuyển mạnh từ tăng trưởng chủ yếu dựa vào vốn, lao động, tài nguyên và gia công sang tăng trưởng dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và năng suất lao động cao. Nghị quyết đặt mục tiêu đến năm 2035 hình thành mô hình kinh tế hiệu quả cao, sáng tạo, xanh, tự chủ, bao trùm và hội nhập; doanh nghiệp Việt Nam lớn mạnh, có năng lực làm chủ công nghệ, vị trí quan trọng trong các ngành, chuỗi giá trị và hệ sinh thái phát triển hiện đại. Định hướng đó đặt doanh nghiệp vào trung tâm của quá trình đổi mới mô hình phát triển. Nhưng nếu cách thức sản xuất, quản trị và tạo giá trị trong doanh nghiệp không thay đổi, những động lực mới về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi kép sẽ khó chuyển thành năng suất và sức cạnh tranh.
Phát biểu tại Diễn đàn Doanh nghiệp Phát triển Bền vững Việt Nam 2026 (VCSF), Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thắng, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương nhấn mạnh, sự thay đổi của mô hình phát triển doanh nghiệp phản chiếu sự thay đổi của mô hình phát triển kinh tế đất nước. Chất lượng của mô hình phát triển phải được kiểm chứng bằng kết quả tại doanh nghiệp. Doanh nghiệp muốn lớn mạnh phải đổi mới, muốn đi xa phải sáng tạo, muốn phát triển bền vững phải liên tục tự đổi mới. Vì vậy, đổi mới mô hình phát triển kinh tế cần được cụ thể hóa bằng đổi mới mô hình phát triển doanh nghiệp, song cũng không thể đòi hỏi doanh nghiệp bước vào tương lai nếu thể chế chỉ tạo điều kiện, lợi thế cho những cách làm cũ...
Do đó, cần tạo không gian thử nghiệm có kiểm soát cho doanh nghiệp; phân biệt rủi ro trong nghiên cứu, thất bại trong kinh doanh với hành vi gian lận, vi phạm pháp luật; đồng thời, chấp nhận những rủi ro hợp lý khó tránh trong đổi mới. Thước đo của thể chế kiến tạo chính là những cơ hội phát triển thật sự được mở ra cho doanh nghiệp.
Thực tế cho thấy, doanh nghiệp Việt Nam đang từng bước chuyển đổi theo hướng xanh hơn, số hóa sâu hơn. Nhiều doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp xuất khẩu, doanh nghiệp tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu đã chủ động đầu tư vào nâng cấp doanh nghiệp, dây chuyền sản xuất tự động hóa, quản trị năng lượng, truy xuất nguồn gốc, đo lường phát thải và công bố thông tin theo tiêu chí về Môi trường-Xã hội Quản trị (ESG).
Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi còn phân hóa, nhiều doanh nghiệp nhỏ vẫn e ngại chi phí, khó đánh giá hiệu quả và chưa thấy rõ lợi ích trước mắt của việc chuyển đổi. Hạn chế về tài chính, công nghệ, quản trị và nhân lực cũng khiến các doanh nghiệp khó đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao về môi trường, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn quốc tế. Dù đã có nhiều cam kết về xanh hóa, số hóa, nhưng không ít doanh nghiệp vẫn chưa xác định được cần thay đổi ở đâu, đầu tư bao nhiêu và đo lường hiệu quả thế nào. Vì vậy, chuyển đổi kép ở một số doanh nghiệp vẫn chưa đi vào thực chất.
Yêu cầu cấp bách hiện nay là doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy có cam kết sang có năng lực thực thi. Muốn tiếp cận các nguồn lực cho chuyển đổi, doanh nghiệp phải có chiến lược rõ ràng, mục tiêu cụ thể, dữ liệu tin cậy, phương án tài chính và khả năng chứng minh hiệu quả. Theo Giám đốc điều hành sản xuất Công ty cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) Lê Hoàng Minh, doanh nghiệp không nhất thiết phải bắt đầu bằng những dự án lớn. Kiểm kê phát thải, tối ưu năng lượng, lựa chọn công nghệ phù hợp và thay đổi cách vận hành có thể là những bước đi đầu tiên. Đó là cách nhìn thực tế về phát triển bền vững. Không cần bắt đầu từ những tuyên bố lớn, mà từ những thay đổi có thể nhìn thấy trong từng nhà máy, từng dây chuyền, từng khâu quản trị. Quan trọng là kết quả phải đo lường, kiểm chứng được và có khả năng nhân rộng.
Tổng Giám đốc Nestlé Việt Nam Binu Jacob chia sẻ, phát triển bền vững chỉ thực chất khi gắn với lợi ích của từng mắt xích trong chuỗi giá trị; chuyển đổi xanh vừa là trách nhiệm, vừa là cơ hội nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo nền tảng tăng trưởng dài hạn. Tại Tây Nguyên, thông qua chương trình NESCAFÉ Plan, Nestlé đã đồng hành cùng nông dân cải thiện phương thức canh tác, hỗ trợ giống, tưới tiết kiệm và áp dụng tiêu chuẩn 4C (chứng nhận bền vững). Đến nay, hơn 23 nghìn hộ đã áp dụng, giúp tiết kiệm 40-60% nước tưới và giảm khoảng 20% phân bón, thuốc bảo vệ thực vật.
Từ yêu cầu giảm tác động môi trường, quá trình chuyển đổi đã gắn với năng suất, chất lượng và sinh kế của người sản xuất. Mô hình này cho thấy việc chuyển đổi chỉ tạo sức lan tỏa khi được thực hiện trên toàn chuỗi. Doanh nghiệp đầu chuỗi cần chia sẻ tiêu chuẩn, dữ liệu, công nghệ và kinh nghiệm với các đối tác, nhất là với các doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Chủ tịch Hội đồng Doanh nghiệp vì sự Phát triển Bền vững Việt Nam (VBCSD) Nguyễn Quang Vinh cho rằng, để chuyển đổi kép đi vào thực chất, Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, hạ tầng năng lượng, hạ tầng số và dữ liệu, cơ chế thử nghiệm và các công cụ tài chính phù hợp. Doanh nghiệp phải chủ động nâng năng lực, bắt đầu từ đo lường tiêu hao, chuẩn hóa dữ liệu, cải tiến quy trình và lựa chọn công nghệ phù hợp.
Các định chế tài chính cần đánh giá dự án chuyển đổi dựa trên khả năng tạo dòng tiền và sức cạnh tranh dài hạn, thay vì chỉ dựa vào tài sản thế chấp. Chuyển đổi kép chỉ có ý nghĩa khi làm thay đổi năng lực của doanh nghiệp. Chỉ khi doanh nghiệp thúc đẩy yêu cầu xanh hóa, số hóa thành những thay đổi cụ thể trong sản xuất và quản trị, chuyển đổi kép mới có thể trở thành động lực tăng trưởng mới, đồng thời tạo nền tảng cho phát triển kinh tế đất nước một cách bền vững.
Nguồn: Báo Nhân dân điện tử
Ngày 06/10/2026, tại Trung tâm Phụ nữ và Phát triển (Hà Nội), Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược tổ chức Hội thảo “Tăng ...
Sáng ngày 23/9/2026, tại trụ sở Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, đồng chí Đặng Đức Anh, Quyền Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách ...
Ngày 25/9/2026, tại trụ sở Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, thừa ủy quyền của Lãnh đạo Viện, đồng chí Nguyễn Anh Dương, Trưởng phòng ...
Với mong muốn mang đến cho các em nhỏ một mùa Trung thu trọn vẹn yêu thương, ngập tràn niềm vui và tiếng cười, tối ngày 25/9/2026, Viện Nghiên cứu ...
Đoàn công tác của Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược do đồng chí Nguyễn Hoa Cương, Phó Viện trưởng làm Trưởng đoàn đã làm việc với các cơ quan, ...
Thực hiện kế hoạch công tác năm 2026, Đoàn công tác của Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược do đồng chí Nguyễn Hoa Cương, ...
Trong hai ngày 22 và 23/9/2026, Đoàn công tác của Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược do đồng chí Nguyễn Hoa Cương, Phó ...
Sáng ngày 21/8/2026 tại Hà Nội, trong khuôn khổ Chương trình bồi dưỡng, cập nhật kiến thức đối với Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng ...
Ngày 21/08/2026, Đoàn công tác của Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược, Ban Chính sách Chiến lược Trung ương do ông ...
Ngày 19/8/2026, Đoàn công tác của Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược, Ban Chính sách Chiến lược Trung ương do ông ...
