Chủ nhiệm đề tài: ThS. Hoàng Văn Cương - Nghiên cứu viên, Ban Chính sách Dịch vụ công

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn tiềm ẩn nhiều bất trắc, những rủi ro ngoài dự kiến và bẫy thu nhập có thể dẫn đến đình trệ phát triển kéo dài. Việt Nam đã làm tốt việc khai thác các cơ hội, quản lý rủi ro và cạm bẫy phát sinh để trở thành một trong những nước tăng trưởng cao trên thế giới. Với mức thu nhập quốc dân bình quân đầu người đạt khoảng 40% mức trung bình toàn cầu (tính theo sức mua tương đươngPPP), Việt Nam kỳ vọng có động lực phát triển mới để đến năm 2035 sẽ trở thành một nước công nghiệp hiện đại hướng tới“Thịnh vượng, sáng tạo, công bằng và dân chủ”.

Nhà nước, trực tiếp là Chính phủ, gồm cả trung ương và địa phương, là nhà đầu tư lớn, nắm trong tay số lượng vốn và tài sản có quy mô lớn nhất, hơn bất cứ một nhà đầu tư nào trong một quốc gia cụ thể. Tổng doanh thu của doanh nghiệp nhà nước trong danh mục 2000 doanh nghiệp lớn nhất của Forbes Global đạt 3,6 nghìn tỷ USD, tương đương 6% GDP toàn cầu. Quản lý tốt và sử dụng có hiệu quả số tài sản công khổng lồ này, trong mỗi quốc gia là một động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế và gia tăng phúc lợi quốc gia. Do đó, việc xây dựng thể chế quản lý vốn nhà nước đầu tư và kinh doanh là quan trọng và cấp thiết. Để quản lý nguồn vốn đó có rất nhiều các mô hình khác nhau đã và đang được vận dụng trên thế giới. Bài viết nhằm cung cấp thông tin và tổng quan kinh nghiệm quốc tế về các mô hình quản lý vốn nhà nước từ đó gợi mở một số bài học và kiến nghị cho Việt Nam.

Phát triển kinh tế tư nhân lành mạnh, hiệu quả, bền vững, đã và đang thực sự trở thành một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, góp phần cơ cấu lại nền kinh tế và đổi mới mô hình tăng trưởng, đưa nền kinh tế phát triển nhanh, bền vững, đảm bảo an sinh xã hội, thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, sớm đưa nước ta trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại.

Bài viết tổng quan thực trạng của đầu tư trực tiếp nước ngoài thời gian qua. Đồng thời phân tích tác động của vốn FDI tới phát triển kinh tế xã hội. Qua đó đề xuất một số giải pháp nhằm cải thiện môi trường đầu tư và thu hút đầu tư nước ngoài có chất lượng, đảm bảo phát triển bền vững của nền kinh tế.

Sau hơn 30 năm Đổi mới, Việt Nam đã đạt được những thành tựu đáng ghi nhận trong phát triển kinh tế - xã hội nói chung và tăng trưởng kinh tế nói riêng. Tăng trưởng kinh tế được duy trì liên tục, ở mức tương đối cao trong hơn một thập kỷ. Đi kèm với tăng trưởng kinh tế là việc huy động các nguồn lực cho tăng trưởng, trình độ, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực, đời sống của người dân được cải thiện rõ rệt. Việt Nam cũng vượt ngưỡng thu nhập thấp, trở thành nước thu nhập trung bình thấp. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng kinh tế của Việt Nam có xu hướng giảm dần trong những năm gần đây: Tốc độ tăng trưởng giai đoạn 1990-2000 đạt trung bình 7,6%; giảm xuống chỉ còn 6,8% trong giai đoạn 2001-2010 và 5,8% cho giai đoạn 2011-2015. Năm 2016 tuy tăng trưởng đạt 6,8%, nhưng tăng trưởng 6 tháng đầu năm 2017 chỉ đạt 5,73% làm cho mục tiêu tăng trưởng 6,7% của năm 2017 cũng đang đối mặt với nhiều khó khăn. Bài viết này sẽ phân tích thực trạng đổi mới mô hình tăng trưởng của Việt Nam thời gian qua và nêu lên một số cơ hội, thách thức đối với nước ta trong thực hiện đổi mới mô hình tăng trưởng dựa vào đổi mới sáng tạo.

Với hơn 30 năm đổi mới kinh tế, nhiều cơ chế, chính sách đã được ban hành và hoàn thiện góp phần làm cho nền kinh tế Việt Nam có tính cạnh tranh và hiệu quả hơn. Xét theo các nội dung của chính sách cạnh tranh quốc gia theo kinh nghiệm quốc tế, Việt Nam đã đạt được những thành tựu nhất định nhưng cũng đặt ra hàng loạt vấn đề phải cần xem xét. Qua việc phân tích thành tựu và một số vấn đề đặt ra của chính sách cạnh tranh ở Việt Nam, bài viết đưa ra một số định hướng xử lý.